Geçici Vergi Hesaplama 2026 (Gelir ve Kurumlar Geçici Vergisi)

Geçici Vergi Nedir, Kimler Öder?

Geçici vergi, halk arasında peşin vergi olarak da bilinen, yıllık gelir veya kurumlar vergisinin yıl içinde parça parça tahsil edilmesini sağlayan bir mekanizmadır. Devlet, mükellefin yıl sonunda ödeyeceği vergiyi beklemek yerine, kazancın oluştuğu üçer aylık dönemlerde bir ön ödeme alır; yıl sonunda hesaplanan asıl yıllık vergiden bu ödemeler mahsup edilir. Böylece hem tahsilat öne çekilir hem de mükellefin yıl sonunda tek seferde büyük bir vergiyle karşılaşması önlenir.

Geçici vergiyi ticari kazanç sahipleri (gerçek usulde vergilendirilen ticaret ve sanat erbabı), serbest meslek erbabı (doktor, avukat, mali müşavir, mühendis vb.) ve kurumlar vergisi mükellefleri (anonim, limited şirketler vb.) öder. Buna karşılık basit usulde vergilendirilenler, ücret geliri elde edenler ve yıllara sâri inşaat işi gibi bazı kazanç türleri geçici vergi kapsamı dışındadır. Şirketinizin yıllık vergisini de görmek için Kurumlar Vergisi Hesaplama, gerçek kişi gelirinizin artan tarifeyle hesabı için Gelir Vergisi Hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

2026 Geçici Vergi Oranları: %15, %25 ve %30

Geçici verginin oranı, mükellefin türüne göre belirlenir ve cari yılın gelir/kurumlar vergisi oranıyla aynıdır. 2026 için geçerli oranlar aşağıda özetlenmiştir. En sık yapılan hata, gelir vergisi mükellefinin geçici vergisini artan tarifeyle hesaplamaktır; oysa burada düz %15 uygulanır.

• Gelir vergisi mükellefi: düz %15

  Ticari kazanç ve serbest meslek kazancı sahipleri, geçici vergiyi kümülatif matrahın tamamına %15 uygulayarak hesaplar. Bu oran, gelir vergisi tarifesinin ilk dilim oranıdır; geçici vergide artan oranlı tarife kullanılmaz. Artan tarife yalnızca yıl sonu yıllık gelir vergisi beyannamesinde devreye girer.

• Kurumlar mükellefi: %25

  Sermaye şirketleri ve diğer kurumlar geçici vergiyi %25 oranıyla hesaplar. Kurumlar vergisinde ihracat (%20) veya üretim (%24) gibi indirimli oran uygulanan kazançlar varsa, bu indirimli oran geçici vergide de geçerlidir (KVK md.32).

• Banka ve finans kurumları: %30

  Bankalar, sigorta/reasürans, finansal kiralama, faktoring, finansman, ödeme ve elektronik para kuruluşları, sermaye piyasası ve varlık yönetim şirketlerinde kurumlar vergisi %30 olduğundan, geçici vergi de %30 üzerinden hesaplanır.

Geçici Vergi Dönemleri ve 2026 Ödeme Takvimi

Geçici vergi 2022 yılına kadar dört dönemdi; ancak 7338 sayılı Kanunla son (dördüncü) dönem kaldırılmıştır. Bu yüzden 2026'da geçici vergi 3 dönem olarak uygulanır ve her dönem kümülatif hesaplanır; yani her dönemde yıl başından o dönem sonuna kadarki kazanç dikkate alınır. Yılın son çeyreği için ayrı bir geçici vergi beyannamesi verilmez; o dönem doğrudan yıllık beyanname ile kapanır. (Bazı kaynaklarda hâlâ "4 dönem" yazması güncel değildir.)

• 1. Dönem: Ocak-Mart → 17 Mayıs

  İlk üç ayın kümülatif kazancı esas alınır. Beyan ve ödemenin son günü 17 Mayıs 2026'dır; bu tarih hafta sonuna denk geldiği için fiilen 18 Mayıs Pazartesi'ye kayar.

• 2. Dönem: Ocak-Haziran → 17 Ağustos

  Yılın ilk altı ayının kümülatif kazancı hesaplanır; 1. dönemde hesaplanan geçici vergi mahsup edilir. Son beyan/ödeme günü 17 Ağustos 2026'dır.

• 3. Dönem: Ocak-Eylül → 17 Kasım

  İlk dokuz ayın kümülatif kazancı hesaplanır; önceki iki dönemde hesaplanan geçici vergi mahsup edilir. Son beyan/ödeme günü 17 Kasım 2026'dır. Genel kural, her dönemin izleyen ikinci ayın 17'sine kadar beyan edilip ödenmesidir.

Geçici Vergi Nasıl Hesaplanır? (Mahsup Mantığı)

Geçici verginin püf noktası kümülatif hesaplanıp önceki dönem mahsubunun düşülmesidir. Her dönem için önce yıl başından o dönem sonuna kadarki kümülatif matrah bulunur ve ilgili oranla (%15/%25/%30) çarpılarak kümülatif geçici vergi elde edilir. Ardından önceki dönemlerde hesaplanan geçici vergi bu tutardan düşülür; kalan tutar, o dönem fiilen ödenecek geçici vergidir.

Örnek: Bir gelir vergisi mükellefinin (%15) 1. dönem kümülatif matrahı 200.000 TL olsun. 1. dönem geçici vergisi 200.000 × %15 = 30.000 TL'dir; önceki dönem olmadığından tamamı ödenir. 2. dönemde kümülatif matrah 500.000 TL'ye çıktıysa kümülatif geçici vergi 500.000 × %15 = 75.000 TL olur; ancak 1. dönemde hesaplanan 30.000 TL düşülür ve 2. dönem yalnızca 45.000 TL ödenir. Bu araçta kümülatif matrahı ve önceki dönemde hesaplanan geçici vergiyi girdiğinizde, bu dönem ödenecek tutar otomatik olarak çıkar.

Aynı mantık kurumlar mükellefinde de işler; tek fark oranın %25 (finansta %30) olmasıdır. Burada dikkat edilmesi gereken bir nokta, önceki dönem alanına o döneme ait değil, önceki dönemlerde hesaplanan geçici verginin toplamının yazılmasıdır. Örneğin 3. dönem hesaplanırken bu alana 1. ve 2. dönemde hesaplanan geçici vergilerin kümülatif toplamı girilir; çünkü cari dönemin kümülatif vergisinden, önceki dönemlerin kümülatif olarak hesaplanmış vergisi düşülür. Aracın verdiği "Kümülatif Geçici Vergi" satırı bir sonraki dönemde bu alana yazacağınız değeri gösterir; böylece dönemler arası takip kolaylaşır.

Zarar ve Devreden (İade) Alacağı Durumu

Geçici vergi kazanç üzerinden alındığından, kümülatif olarak zarar eden veya matrahı sıfır olan mükellef o dönem geçici vergi ödemez. Daha ilginç olan durum, bir dönem kazancın azalmasıdır: kümülatif matrah önceki döneme göre düştüğünde, cari dönemin kümülatif geçici vergisi önceki dönemlerde hesaplanandan daha küçük olabilir. Bu durumda o dönem ödeme çıkmaz; aradaki fark devreden/iade alacağı olarak sonraki dönemlere veya yıl sonu beyanına aktarılır. Bu araç, böyle bir durumda ödenecek tutarı sıfır gösterir ve oluşan devreden alacağı sonuç notunda belirtir.

Geçici Vergi Ödenmezse ve Yıl Sonu Mahsubu

Süresinde beyan edilip ödenmeyen geçici vergiye gecikme zammı işler; bu yükü Gecikme Zammı Hesaplama aracıyla görebilirsiniz. Önemli bir ayrıntı şudur: yıl sonunda hesaplanan yıllık gelir/kurumlar vergisinden yalnızca fiilen ödenen geçici vergi mahsup edilir. Yani tahakkuk ettiği halde ödenmemiş geçici vergi yıl sonu mahsuba konu olmaz; bu nedenle geçici vergiyi zamanında ödemek mükellefin lehinedir. Yıl içinde fazla ödenen geçici vergi ise yıllık vergiden mahsup edilir, fazlası iade alınır veya başka borçlara mahsup edilebilir. Geçici vergiyi satışlardaki KDV ile karıştırmamak için KDV Hesaplama aracına da göz atabilirsiniz.

Özetle geçici vergi, yıllık verginin habercisi niteliğinde bir ön tahsilattır: doğru hesaplanıp zamanında ödendiğinde yıl sonunda sürpriz bir vergi yüküyle karşılaşma riskini azaltır, fazla ödendiğinde ise iade veya mahsup yoluyla geri alınır. Bu nedenle her dönem kümülatif kazancı sağlıklı takip etmek ve önceki dönem mahsubunu doğru girmek, ödenecek tutarı doğru bulmanın anahtarıdır. Aracımız bu iki değeri girmeniz hâlinde dönem oranını, kümülatif vergiyi, mahsubu ve son ödeme tarihini tek ekranda gösterir; yıl sonu yıllık beyan aşamasında ise Kurumlar Vergisi Hesaplama veya Gelir Vergisi Hesaplama aracıyla nihai vergiyi görüp ödediğiniz geçici vergileri mahsup edebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

• Geçici vergi nedir?

  Yıllık gelir/kurumlar vergisinin, kazanç üzerinden üçer aylık dönemler halinde peşin ödenmesidir; yıl sonunda yıllık vergiden mahsup edilir. Ticari kazanç sahipleri, serbest meslek erbabı ve kurumlar öder.

• 2026 geçici vergi oranı kaç?

  Gelir vergisi mükelleflerinde düz %15, kurumlar mükelleflerinde %25 (banka/finans kurumlarında %30). Gelir mükellefinde artan tarife geçici vergide kullanılmaz; %15 kümülatif matrahın tamamına uygulanır.

• Geçici vergi kaç dönemdir, tarihleri ne?

  2022'den beri 3 dönemdir (4. dönem kaldırıldı): 1. dönem Ocak-Mart, 2. dönem Ocak-Haziran, 3. dönem Ocak-Eylül (kümülatif). Beyan/ödeme dönemi izleyen 2. ayın 17'sine kadardır: 17 Mayıs, 17 Ağustos, 17 Kasım. Son çeyrek yıllık beyannameyle kapanır.

• Geçici vergi nasıl hesaplanır?

  Yıl başından dönem sonuna kümülatif kazanç (matrah) bulunur ve orana (%15/%25/%30) çarpılır; önceki dönemlerde hesaplanan geçici vergi düşülür, kalan tutar o dönem ödenir.

• Önceki dönemde ödediğim geçici vergi ne olur?

  Her dönem kümülatif hesaplandığından önceki dönemlerde hesaplanan geçici vergi cari dönemden düşülür (mahsup). Yıl sonunda fiilen ödenen toplam geçici vergi yıllık vergiden mahsup edilir; fazlası iade edilir.

• Zarar edersem veya kazancım düşerse geçici vergi öder miyim?

  Kümülatif matrah yoksa (zarar) geçici vergi çıkmaz. Bir dönem kazancı azalırsa önceki ödenen daha yüksek olabileceğinden o dönem ödeme çıkmaz; devreden/iade alacağı oluşur.

• Geçici vergiyi ödemezsem ne olur?

  Süresinde ödenmeyen geçici vergiye gecikme zammı işler. Ayrıca yıl sonu mahsupta yalnızca fiilen ödenen geçici vergi düşülür; tahakkuk edip ödenmeyen kısım mahsup edilmez.

• Geçici vergi ile yıllık vergi arasındaki fark nedir?

  Geçici vergi dönemsel bir peşin tahsilattır ve yıl sonunda hesaplanan asıl yıllık gelir/kurumlar vergisinden mahsup edilir. Gelir mükellefinde geçici vergi düz %15 iken yıllık vergi artan oranlı tarifeyle hesaplanır.