2026 Stopaj Hesaplama — Kira, Mevduat, Serbest Meslek, Telif

Stopaj (Kaynakta Kesinti) Nedir?

Stopaj (kaynakta kesinti veya gelir vergisi tevkifatı), bir gelir veya kazancın sahibine ödenirken, ödemeyi yapan taraf tarafından önceden kesilip vergi dairesine yatırılan ön ödemeli vergidir. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu m.94 ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu m.15'te tanımlanmıştır. Stopajın temel mantığı; gelirin oluştuğu anda devletin payını kaynağında garanti altına alarak vergi kaçağını önlemek ve hazinenin nakit akışını yıl içine yaymaktır.

Türk vergi sisteminde stopaj uygulanan başlıca kalemler şunlardır: işyeri kira ödemeleri (%20), serbest meslek makbuzları (%20), telif ve patent gelirleri (%17), kar payı dağıtımları (%15), TL mevduat faizi (vadeye göre %17,5 / %15 / %10), döviz mevduat faizi (%25), repo geliri (%15), eurobond faizi (%10), menkul kıymet alım-satım kazançları, yatırım fonu getirileri. Stopaj kesintisini yapan taraf (kiracı, müşteri şirket, banka, yayınevi gibi) her ay muhtasar beyanname ile bu kesintiyi vergi dairesine bildirir; gelirin sahibi ise yalnızca net tutarı tahsil eder. Bazı stopajlar (mevduat, kar payı gibi) nihai vergi niteliğindedir ve mükellef tarafından yıllık beyana eklenmez; bazıları ise (kira, serbest meslek gibi) yıllık gelir vergisi beyannamesinde mahsup edilebilir.

• Brütten Nete Stopaj Hesaplama

  Brütten Nete dönüşüm en yaygın stopaj hesaplama senaryosudur. Sözleşmede yazan brüt tutar üzerinden stopaj oranı kesilir; kalan kısım gelirin sahibine ödenir. İşyeri kirası, serbest meslek makbuzu, telif ödemesi gibi durumlarda kullanılır.

  Brüt → Net Formülü Stopaj = Brüt × Oran Net = Brüt - Stopaj

  Örnek: 10.000 TL brüt işyeri kirası (%20) Stopaj: 10.000 × 0,20 = 2.000 TL Net: 10.000 - 2.000 = 8.000 TL

• Netten Brüte Stopaj Hesaplama (Brüte Tamamlama)

  Gelirin sahibi elinize geçecek net tutarı bildiğinde, brüt sözleşme tutarını ve kesilen stopajı bulmak için kullanılır. Özellikle "net 50.000 TL alacağım" anlaşmalarında, kiracı veya müşteri şirketin brüte tamamlaması gerekir.

  Net → Brüt Formülü Brüt = Net ÷ (1 - Oran) Stopaj = Brüt - Net

  Örnek: Net 8.000 TL işyeri kirası (%20) Brüt: 8.000 ÷ 0,80 = 10.000 TL Stopaj: 10.000 - 8.000 = 2.000 TL

• İşyeri Kira Stopajı (GVK m.94/5-a)

  İşyeri kira ödemelerinde brüt kira üzerinden %20 stopaj uygulanır. Kiracı, kira tutarının %20'sini keserek vergi dairesine yatırır; %80'i ev sahibine öder. Bu kural her durumda uygulanır: kiracı şahıs veya şirket olsun, fark etmez. Kira sahibi yıllık gelir vergisi beyannamesinde brüt kira gelirini beyan eder ve kesilen stopajı vergiden mahsup eder. Kira sözleşmesinin brüt mü net mi olduğu pazarlık konusudur; net anlaşmada kiracı brüte tamamlamak zorundadır.

• Serbest Meslek Stopajı (GVK m.94/2)

  Avukat, doktor, mali müşavir, mimar, mühendis, danışman gibi serbest meslek erbabına ödenen makbuz bedellerinde %20 stopaj uygulanır. Brüt tutar üzerinden hesaplanır; ödemeyi yapan şirket %20'yi keserek vergi dairesine yatırır. Net ödeme = Brüt - Stopaj + KDV. Serbest meslek erbabı, yılsonu beyannamesinde brüt makbuz tutarlarını gelir olarak beyan eder ve kesilen stopajı vergiden mahsup eder.

• Mevduat ve Repo Stopajı

  Banka faiz gelirlerinde stopaj banka tarafından kesilir ve nihai vergi niteliğindedir; ayrıca yıllık beyana eklenmez. GİB Geçici 67 açıklamasına göre 9 Temmuz 2025'ten sonra açılan veya yenilenen TL mevduatta 6 aya kadar %17,5, 1 yıla kadar %15, 1 yıldan uzun vadede %10 oranı uygulanır. Döviz tevdiat hesaplarında oran %25'tir. Repo geliri stopajı %15, eurobond faiz stopajı ise vade ve mükellefiyet durumuna göre %0-10 arasında değişir.

• Online Stopaj Hesaplayıcının Avantajları

  Stopaj türleri ve oranları her yıl güncellenebilir; manuel hesaplama, özellikle netten brüte dönüşümde formül hatasına yol açar. Online stopaj hesaplama aracı tüm türleri tek ekranda toplar, 2026 oranlarını otomatik uygular, brüt-net çevirme yönünü tek tıkla değiştirir ve beyan eden tarafı bildirir. Mali müşavirler ve muhtasar beyanname hazırlayan muhasebeciler için hızlı bir referans aracıdır.

2026 Stopaj Oranları Tam Tablo

Kaynak: 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu m.94, 5520 sayılı KVK m.15-30 ve Cumhurbaşkanı Kararnameleri. Mevduat ve menkul kıymet stopajları 2026 yılı içinde değişebilir; güncel oran için Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) ve bankanızı sorgulayınız.

Konut vs İşyeri Kira Stopajı Karşılaştırması

Konut kirasında kiracı şahıs ise ev sahibi yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan eder; stopaj yoktur. Kiracı şirket ise her durumda %20 stopaj kesilir ve muhtasar beyannameye yansır.

Stopajda Kim Keser, Kim Beyan Eder?

Stopajı kesen taraf, kesintiyi takip eden ayın 26'sına kadar muhtasar beyanname ile bağlı bulunduğu vergi dairesine bildirir ve ödemesini 26. günü saat 23:59'a kadar yapar.

Sıkça Sorulan Sorular

• Stopaj nedir?

  Stopaj (kaynakta kesinti), 193 sayılı GVK m.94 ve 5520 sayılı KVK m.15-30 kapsamında bir gelirin sahibine ödenirken ödemeyi yapan tarafça önceden kesilip vergi dairesine yatırılan vergidir. Stopaj, gelir vergisinin peşin tahsilatı niteliğindedir; gelir sahibi yıllık beyannamesinde toplam vergiden mahsup edebilir.

• Stopajı kim keser, kim öder?

  Stopajı ödemeyi yapan taraf (kiracı, müşteri şirket, banka, yayınevi gibi) keser ve muhtasar beyanname ile vergi dairesine yatırır. Gelirin sahibi net tutarı tahsil eder. Örneğin işyeri kirasında kiracı %20 stopajı keser, ev sahibine kalan %80'i öder; stopajı kendi adına vergi dairesine beyan ve ödeme yapar.

• Konut kirasında stopaj var mı?

  Konut kirası kişiden kişiye (kiracı ve kiralayan ikisi de gerçek kişi ise) stopaja tabi değildir; ev sahibi kira gelirini yıllık beyanname ile beyan eder. Ancak kiracı bir şirket (tüzel kişi) ise konut kirasında dahi %20 stopaj kesilir. İşyeri kirasında ise kiracı şahıs veya şirket olsun fark etmez, her durumda %20 uygulanır.

• İşyeri kirasında stopaj kaçtır?

  GVK m.94/5-a gereği işyeri kira ödemelerinde brüt kira üzerinden %20 stopaj uygulanır. Kiracı, brüt kiranın %20'sini keserek vergi dairesine yatırır, kalan %80'i kira sahibine öder. Örnek: 10.000 TL brüt işyeri kirasında 2.000 TL stopaj kesilir, 8.000 TL net kira sahibine geçer.

• Serbest meslek makbuzunda stopaj kaçtır?

  GVK m.94/2 gereği avukat, doktor, mali müşavir, mimar, mühendis gibi serbest meslek erbabına ödenen makbuz bedellerinde brüt tutar üzerinden %20 stopaj uygulanır. Makbuzu düzenleyen brüt tutar üzerinden KDV ekler; ödemeyi yapan şirket %20 stopaj keser. Net ödeme = Brüt - Stopaj + KDV.

• Mevduat stopajı kaçtır?

  2026 itibarıyla TL mevduat faiz stopajı vadeye göre değişir: 6 aya kadar %17,5, 1 yıla kadar %15, 1 yıldan uzun vadede %10. Döviz tevdiat hesaplarında stopaj oranı %25'tir. Banka faizi tahakkuk ettirirken stopajı keser ve net faizi müşterinin hesabına yatırır. Mevduat stopajı nihai vergidir; ayrıca beyana tabi değildir.

• Stopaj muhtasar beyannamede nasıl beyan edilir?

  Stopajı kesen taraf, kesintiyi her ay (üç aylık mükellefler için üç ayda bir) düzenlediği muhtasar ve prim hizmet beyannamesi ile takip eden ayın 26'sına kadar bağlı bulunduğu vergi dairesine bildirir ve ödemesini aynı tarihte saat 23:59'a kadar yapar. Geç bildirim ve ödemede vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi uygulanır.

• Stopaj kesilmezse ne olur?

  Stopaj kesilmemesi veya eksik kesilmesi durumunda 213 sayılı VUK m.341 kapsamında vergi ziyaı cezası (kaybedilen verginin bir katı) ve gecikme faizi uygulanır. Sorumlu, ödemeyi yapan taraftır; gelirin sahibinden eksik vergi geri istenmez, kesinti yapmayanın kendi kasası üzerinden tahsilat yapılır. Ayrıca usulsüzlük cezası da gündeme gelebilir.

• Telif stopajı kaçtır?

  GVK m.94/3 gereği serbest meslek faaliyetinde bulunmaksızın elde edilen telif ve patent gelirlerinde (kitap, müzik, film, yazılım, patent lisansı) brüt tutar üzerinden %17 stopaj uygulanır. Yayınevi, müzik şirketi veya lisans ödeyen taraf bu kesintiyi yapıp vergi dairesine yatırır. Tutar belirli sınırların altındaysa ek beyan gerekmez.

• Stopaj ile gelir vergisi farkı nedir?

  Stopaj, gelirin sahibine ödenmeden önce kaynakta kesilen ön ödemeli vergidir; gelir vergisi ise mükellefin yıllık beyannamesi ile artan oranlı tarifeye göre hesaplanan nihai vergidir. Stopaj yıl içinde peşinen tahsil edilir, mükellef yılsonu beyannamesinde toplam vergiden mahsup eder. Bazı stopajlar (mevduat, kar payı) nihai vergi niteliğindedir, beyana eklenmez.

• Brütten nete ve netten brüte nasıl geçilir?

  Brütten Nete: Stopaj = Brüt × Oran; Net = Brüt - Stopaj. Örnek: %20 oran ve 10.000 TL brütte stopaj 2.000, net 8.000 TL'dir. Netten Brüte: Brüt = Net / (1 - Oran); Stopaj = Brüt - Net. Örnek: %20 stopajda net 8.000 TL ise brüt 8.000 / 0,80 = 10.000 TL, stopaj 2.000 TL'dir.

• Stopaj yıllık beyannameye mahsup edilebilir mi?

  Evet. Gerçek usulde gelir vergisi mükellefi olan ve yıllık beyanname veren mükellefler, yıl içinde kesilen stopajları beyannamede hesaplanan gelir vergisinden mahsup edebilirler (GVK m.121). Mahsup sonucu vergi iadesi doğarsa GİB tarafından iade edilir. Mevduat ve kar payı gibi nihai vergi niteliğindeki stopajlar mahsup kapsamı dışındadır; ayrıca beyana eklenmez.