Gecikme Zammı ve Yasal Faiz Hesaplama 2026

Gecikme Zammı ve Yasal Faiz Hakkında

Gecikme zammı ve yasal faiz, vadesi geçtiği halde ödenmeyen para borçlarına uygulanan iki ayrı yasal mali yükümlülüktür. Kavramlar zaman zaman birbirine karıştırılsa da hukuki dayanakları, oranları ve uygulama alanları birbirinden farklıdır. Doğru hesaplama hem alacaklı hem borçlu açısından kritik öneme sahiptir; çünkü uygulanan oran ve süre, son ödenecek tutarda önemli farklar yaratır.

Gecikme zammı 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında düzenlenir ve vergi, harç, SGK primi gibi kamu alacakları için uygulanır. Yasal faiz (Kanuni faiz) ise 3095 sayılı Kanun ile düzenlenir; özel hukuk ilişkilerinden doğan para borçlarının temerrüdünde geçerlidir. Tacirler arası işlerde ise sözleşmedeki oran veya TCMB reeskont oranı uygulanır.

• Hesaplama Formülü

  Gecikme zammı ve yasal faiz basit faiz mantığıyla hesaplanır. Aylık oran ile gecikme süresinin oranı çarpılarak borç tutarına uygulanır.

  Gecikme Faizi Formülü Borç × (Aylık Oran ÷ 100) × (Gecikme Günü ÷ 30) = Faiz

  Örnek: 100.000 TL × aylık %3,7 × 45 gün gecikme 100.000 × %3,7 × 1,5 = 5.550 TL gecikme zammı Toplam Ödenecek = 106.750 TL

• Güncel Oranlar (2026)

  Gecikme zammı: aylık %3,7 (13 Kasım 2025'ten itibaren). Kanuni faiz: yıllık %24 (aylık pratik karşılık %2). TCMB avans faizi: yıllık %39,75 (20 Aralık 2025'ten itibaren). Oranlar karar/tebliğlerle değişebilir; en güncel oran için Gelir İdaresi Başkanlığı, Resmi Gazete ve TCMB kontrol edilmelidir.

• Gecikme Zammı vs Yasal Faiz

  Gecikme zammı kamu alacakları içindir (vergi, SGK, harç) ve çok daha yüksek orandadır. Yasal faiz özel hukuk ilişkilerinden doğan borçlar (taraflar arası sözleşme) içindir ve daha düşüktür. Bir kamu borcuna yasal faiz, bir özel borca gecikme zammı uygulanmaz; hukuki nitelik belirleyicidir.

• Ticari İşlerde Faiz

  İki tacir arasındaki ticari işlerde, sözleşmede faiz oranı belirlenmemişse Türk Ticaret Kanunu uyarınca TCMB reeskont/avans faiz oranı uygulanır. Sözleşmede daha yüksek bir oran belirlenebilir; bu durumda anlaşma esastır (yasal üst sınırı aşmamak şartıyla).

• Faiz Hesaplama Yöntemleri

  Türkiye uygulamasında basit faiz yöntemi kullanılır: kâr/zaman üzerinden orantılı hesap. Bileşik faiz ise sadece bankacılık ürünlerinde (mevduat, kredi) ve özel sözleşmelerde uygulanır. Gecikme zammı ve yasal faiz mutlaka basit faiz mantığıyla hesaplanır.

• İcra Takibinde Faiz

  Borcunu ödemeyen kişiye karşı icra takibi başlatıldığında, takibin başladığı tarihten itibaren icra faizi de eklenir. Bu, asıl borç + temerrüt faizi + icra masrafları toplamından oluşur. Faiz hesaplaması son ödeme gününe kadar günlük olarak işlemeye devam eder.

Sıkça Sorulan Sorular

• Gecikme zammı nedir ve nasıl hesaplanır?

  Vergi/SGK borçlarının gecikmesinde uygulanır. Formül: Borç × (Aylık%/100) × (Gün/30).

• Güncel gecikme zammı oranı nedir?

  GİB tablosuna göre 13 Kasım 2025'ten itibaren aylık %3,7. Cumhurbaşkanı Kararı ile değişebilir.

• Yasal faiz ile gecikme zammı farkı?

  Yasal faiz özel hukuk borçlarına (2026'da yıllık %24), gecikme zammı kamu alacaklarına (aylık %3,7) uygulanır.

• Ticari işlerde gecikme faizi?

  Sözleşmedeki oran, yoksa TCMB reeskont faizi (TTK uyarınca).

• Günlük mü aylık mı hesaplanır?

  Aylık oran üzerinden günlük orantı: Aylık/30 × gün. Her gün için kesin sonuç verir.

• Gecikme zammı ile yasal faiz farkı nedir?

  Gecikme zammı devlete (vergi dairesi, SGK gibi) olan borçlara uygulanır ve 6183 sayılı Kanun ile Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlenir; aylık oran kullanılır. Yasal faiz ise özel kişiler veya ticari olmayan şirketler arasındaki borçlarda 3095 sayılı Kanun uyarınca uygulanır (2026'da yıllık %24). İki oran birbirine eşit değildir ve karıştırılması ciddi hesap hatasına neden olur.

• 2026 yılında güncel oranlar nereden öğrenilir?

  Gecikme zammı, yasal faiz ve avans faizi oranları Cumhurbaşkanı Kararı ve TCMB sirküleri ile Resmi Gazete'de yayımlanır. Aracımız kullanıcının girdiği orana göre hesaplama yapar; güncel oranı her zaman GİB, SGK veya TCMB resmi sayfalarından teyit etmenizi öneririz.

• 2026 gecikme zammı oranı kaçtır?

  2026 yılında şu an kullanılan kamu alacağı gecikme zammı oranı aylık %3,7'dir. Bu oran vergi, harç ve SGK primleri için geçerlidir; Resmi Gazete kararıyla yıl içinde güncellenebilir.

• Yasal faiz formülü nedir?

  Yasal faiz formülü: Faiz = Anapara × (Yıllık Oran/100) × (Gün Sayısı/365). 2026 itibarıyla yıllık %24 oran uygulanır. Örnek: 50.000 TL borç için 120 gün gecikme = 50.000 × 0,24 × (120/365) ≈ 3.945 TL faiz.

• Gecikme faizi kaç TL olur?

  Gecikme faizi tutarı borç anapara, oran ve gün sayısına göre değişir. 2026'da 100.000 TL kamu borcu için 60 gün gecikmede yaklaşık 7.400 TL gecikme zammı oluşur (aylık %3,7). Özel borçta aynı tutar için yasal faizle (%24 yıllık) yaklaşık 3.945 TL faiz çıkar.