Diyanet ve 2026 Dini Günler
Hicri (kameri) takvim, Ay'ın hareketine dayanır ve Hz. Muhammed'in 622 yılında Mekke'den Medine'ye hicret ettiği tarihi başlangıç kabul eder. Türkiye'de Diyanet İşleri Başkanlığı Hicri takvimi resmi olarak yayımlar; aracımız Kuwaiti (Borkowski) algoritmasını kullanarak Diyanet 2026 tablosu ile uyumlu çıktı verir. Sonuçlarda ±1 gün sapma olabilir; resmi işlemlerde Diyanet duyurusu esastır.
Hicri-Miladi Tarih Çevirici Nedir, Nasıl Çalışır?
Hicri-Miladi tarih çevirici, Müslümanların kullandığı kameri (lunar) Hicri takvim ile uluslararası kullanılan Güneş esaslı (solar) Miladi (Gregoryen) takvim arasında iki yönlü dönüşüm yapan bir araçtır. Doğum tarihinin Hicri karşılığını öğrenmek, Ramazan-Bayram-Kandil gibi dini günleri planlamak, tarihi belge ve şahsiyetlerin yaşadığı dönemleri Miladi'ye çevirmek için sıklıkla kullanılır. Türkiye'de Diyanet İşleri Başkanlığı, namaz vakitleri ve dini günleri Hicri takvime göre belirler.
Hicri yıl 12 aydan ve ortalama 354,367 günden; Miladi yıl ise 365,2425 günden oluşur. Aradaki ~11 günlük yıllık fark nedeniyle Ramazan, Bayramlar ve Kandiller her Miladi yılda yaklaşık 11 gün öne kayar ve 33 Miladi yılda tüm mevsimleri dolaşır. Bu özellik İslami takvimi diğer kameri-güneş hibrit takvimlerden (Yahudi, Çin) ayıran temel niteliktir. Aracımız Kuwaiti algoritması ile JavaScript Date API'sini birleştirerek anlık çevrim yapar.
-
Hicri Takvim Algoritması (Kuwaiti / Borkowski)
Hicri-Miladi dönüşümünde en yaygın kullanılan formül Kuwaiti algoritmasıdır (Robert van Gent ve Kuwait Üniversitesi çıkışlı). Algoritma Julian Day Number üzerinden çalışır: önce Miladi tarih Julian Day'e dönüştürülür, ardından 1948440 (Hicret epoch'u) çıkarılarak Hicri yıl-ay-gün bulunur. Tablonun ortalama 354,367 günlük yıl yaklaşımı kullanılır; bu yüzden gerçek Diyanet tablosuna göre ±1 gün sapma olabilir. Resmi dini günlerde Diyanet duyurusu esas alınmalıdır.
Hicri Yıl Uzunluğu 12 ay × 29,53 gün = 354,367 gün/yılHicri-Miladi Yıllık Fark 365,2425 − 354,367 = ~10,87 gün/yıl -
Hicret Tarihi ve Takvim Epoch'u
Hicri takvim başlangıcı 16 Temmuz 622 (Cuma)'dır; bu tarih 1 Muharrem 1 Hicri'ye denk gelir. Resmi olarak Hicri takvim Hz. Ömer döneminde 638 yılında kabul edilmiş; ancak başlangıç noktası olarak Peygamber'in Mekke'den Medine'ye hicret ettiği yıl (622) belirlenmiştir. Bu nedenle takvim "Hicret yılı" anlamına gelen "Hicri" adını alır. Uluslararası "H" veya "AH" (Anno Hegirae) kısaltmaları kullanılır.
-
Diyanet Takvimi vs. Umm al-Qura
Türkiye Diyanet İşleri Başkanlığı takvimi ile Suudi Arabistan'ın resmi takvimi Umm al-Qura arasında zaman zaman 1 gün fark görülebilir. Sebep: hilalin (yeni ayın) ülke gözleminden veya hesaba dayalı kriterden hangisinin esas alındığıdır. Diyanet kendi ilmi heyetinin hesaba dayalı tabloları ile çalışır ve uzun vadeli tabloyu önceden yayımlar. Ramazan başlangıcı, Bayramlar ve Kandiller için resmi Diyanet duyurusu Türkiye'de bağlayıcıdır.
-
Hicri Ay Adları ve Uzunlukları
Hicri takvim 12 aydan oluşur; her ay 29 veya 30 gün sürer (hilale göre). Ortalama ay uzunluğu 29,53 gündür (sinodik ay). Sırasıyla: Muharrem, Safer, Rebiulevvel, Rebiulahir, Cemaziyelevvel, Cemaziyelahir, Receb, Şaban, Ramazan, Şevval, Zilkade, Zilhicce. Muharrem yılbaşı, Ramazan oruç ayı, Zilhicce hac ayıdır. Aşağıdaki tabloda her ayın ortalama gün sayısı ve dini önemi yer alır.
-
Dini Günler ve Kandiller
Hicri takvimdeki önemli dini günler: 1 Muharrem (Hicri yılbaşı), 10 Muharrem (Aşure günü), 12 Rebiulevvel (Mevlid Kandili), 27 Receb (Mirac Kandili), 15 Şaban (Berat Kandili), 1 Ramazan (Ramazan başlangıcı), 27 Ramazan (Kadir Gecesi), 1 Şevval (Ramazan Bayramı 1. günü), 9 Zilhicce (Arefe), 10-13 Zilhicce (Kurban Bayramı). Aracımız dönüşüm sonucunda tarihin bu özel günlerden birine yakın olup olmadığını otomatik bildirir.
-
Kullanım Alanları
Hicri-Miladi çevirici nikah/sünnet/hac yıldönümü, doğum tarihi sorgulaması, tarihi olay/şahsiyet araştırması, dini program planlama, oruç ve namaz vakti gözden geçirme gibi pek çok amaçla kullanılır. Tarihçiler Osmanlı arşivinde Hicri/Rumi tarihleri Miladi'ye çevirirken bu aracı sık kullanır. Akademik tarih çalışmaları, soyağacı araştırması, tapu sicil okuma için de elverişlidir. Diyanet ve Mufti-Türkiye sitesi resmi referanslar olarak takip edilebilir.
Hicri Ay Adları ve Ortalama Gün Sayısı
| # | Ay Adı (Türkçe) | Arapça | Ort. Gün | Dini Önemi |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Muharrem | المحرم | 30 | Yılbaşı, Aşure (10. gün) |
| 2 | Safer | صفر | 29 | — |
| 3 | Rebiulevvel | ربيع الأول | 30 | Mevlid Kandili (12. gün) |
| 4 | Rebiulahir | ربيع الآخر | 29 | — |
| 5 | Cemaziyelevvel | جمادى الأولى | 30 | — |
| 6 | Cemaziyelahir | جمادى الآخرة | 29 | — |
| 7 | Receb | رجب | 30 | Mirac Kandili (27. gün), haram ay |
| 8 | Şaban | شعبان | 29 | Berat Kandili (15. gün) |
| 9 | Ramazan | رمضان | 30 | Oruç ayı, Kadir Gecesi (27.) |
| 10 | Şevval | شوال | 29 | Ramazan Bayramı (1-3. gün) |
| 11 | Zilkade | ذو القعدة | 30 | Haram ay |
| 12 | Zilhicce | ذو الحجة | 29-30 | Hac, Arefe (9.), Kurban Bayramı (10-13.) |
Kaynak: Diyanet İşleri Başkanlığı ve İslam ansiklopedisi referansları.
2026 Dini Günler Takvimi (Miladi Karşılıkları)
| Dini Gün | Hicri Tarih | Miladi Karşılığı | Gün |
|---|---|---|---|
| Mirac Kandili | 26 Receb 1447 | 15 Ocak 2026 | Perşembe |
| Berat Kandili | 14 Şaban 1447 | 2 Şubat 2026 | Pazartesi |
| Ramazan Başlangıcı | 1 Ramazan 1447 | 19 Şubat 2026 | Perşembe |
| Kadir Gecesi | 26 Ramazan 1447 | 16 Mart 2026 | Pazartesi |
| Ramazan Bayramı Arefesi | 29 Ramazan 1447 | 19 Mart 2026 | Perşembe |
| Ramazan Bayramı | 1-3 Şevval 1447 | 20-22 Mart 2026 | Cuma-Pazar |
| Kurban Bayramı Arefesi | 9 Zilhicce 1447 | 26 Mayıs 2026 | Salı |
| Kurban Bayramı | 10-13 Zilhicce 1447 | 27-30 Mayıs 2026 | Çarşamba-Cumartesi |
| Hicri Yılbaşı (1448) | 1 Muharrem 1448 | 16 Haziran 2026 | Salı |
| Aşure | 10 Muharrem 1448 | 25 Haziran 2026 | Perşembe |
| Mevlid Kandili | 11 Rebiulevvel 1448 | 24 Ağustos 2026 | Pazartesi |
| Üç Ayların Başlangıcı / Regaib | 1 Receb 1448 | 10 Aralık 2026 | Perşembe |
Kaynak: Diyanet İşleri Başkanlığı 2026 dini gün takvimi. Hilal gözlemine bağlı 1 gün sapma olabilir.
Hicri Yıl - Miladi Yıl Başlangıç Tarihleri (Son 5 Yıl)
| Hicri Yıl | 1 Muharrem (Yılbaşı) | Miladi Karşılığı |
|---|---|---|
| 1444 H | 1 Muharrem | 30 Temmuz 2022 |
| 1445 H | 1 Muharrem | 19 Temmuz 2023 |
| 1446 H | 1 Muharrem | 7 Temmuz 2024 |
| 1447 H | 1 Muharrem | 26 Haziran 2025 |
| 1448 H | 1 Muharrem | 16 Haziran 2026 |
| 1449 H | 1 Muharrem | 16 Haziran 2027 |
Kaynak: Diyanet İşleri Başkanlığı uzun vadeli takvim verileri.
Sıkça Sorulan Sorular
Hicri takvim nedir?
Hicri takvim, Hz. Muhammed'in Mekke'den Medine'ye hicret ettiği 622 yılını başlangıç (epoch) kabul eden, Ay'ın hareketine dayalı kameri (lunar) bir takvimdir. Bir Hicri yıl 12 aydan ve ortalama 354,367 günden oluşur. Türkiye'de Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından düzenli yayımlanır ve dini bayram, kandil ve ibadet vakitlerinin belirlenmesinde esas alınır.
Hicri ve Miladi takvim arasındaki temel fark nedir?
Miladi (Gregoryen) takvim Güneş'in hareketine (solar), Hicri takvim ise Ay'ın hareketine (lunar) dayanır. Miladi yıl 365,2425 gün, Hicri yıl 354,367 gündür; aradaki fark her yıl yaklaşık 11 gündür. Bu nedenle Ramazan ayı her Miladi yılda yaklaşık 11 gün geri kayar; yaklaşık 33 yılda bir tüm mevsimleri dolaşır.
Hicri yıl Miladi yıldan kaç gün kısadır?
Hicri yıl, Miladi yıldan yaklaşık 10-11 gün kısadır. Hicri yıl ortalama 354,367 gün, Miladi yıl 365,2425 gündür; aradaki 10,875 günlük fark Ramazan, Kurban Bayramı gibi dini günlerin Miladi takvimde her yıl yaklaşık 11 gün öne kaymasına neden olur. 33 Miladi yıl yaklaşık 34 Hicri yıla denk gelir.
2026 Ramazan Bayramı ne zaman?
Diyanet İşleri Başkanlığı 2026 takvimine göre Ramazan Bayramı 1. günü 20 Mart 2026 (Cuma) — bu 1 Şevval 1447'ye denk gelir. Ramazan ayı başlangıcı 19 Şubat 2026, Ramazan Bayramı arefesi ise 19 Mart 2026 (Perşembe)'dir. Bayram 20-22 Mart 2026 tarihleri arasındadır.
2026 Kurban Bayramı ne zaman?
Diyanet 2026 takvimine göre Kurban Bayramı 1. günü 27 Mayıs 2026 (Çarşamba) — bu 10 Zilhicce 1447'ye denk gelir. Bayram 4 gündür: 27, 28, 29, 30 Mayıs 2026. Arefe günü 26 Mayıs 2026 (Salı)'dır ve Türkiye'de yarım gün resmi tatildir.
Diyanet'in Hicri takvimi neye dayanır?
Diyanet İşleri Başkanlığı Hicri takvimi hilalin (yeni ayın) Türkiye gözleminden hesaplanmasına dayanır. Suudi Arabistan'ın resmi takvimi olan Umm al-Qura ile genellikle uyumlu olmakla birlikte zaman zaman 1 gün fark görülebilir. Önemli dini günler (Ramazan, Bayramlar, Kandiller) için Diyanet'in resmi açıklaması esas alınır; bilim heyeti uzun vadeli tabloyu önceden yayımlar.
Hicret tarihi nedir, neden başlangıç noktası?
Hicret, Hz. Muhammed'in Mekke'den Medine'ye göç ettiği 622 yılındaki olaydır. Hz. Ömer döneminde (638) bu olay Hicri takvimin başlangıcı olarak resmiyet kazanmıştır; Müslüman toplum için ilk müstakil devletin kuruluşu sembolüdür. Hicri takvimde 1. yılın 1 Muharrem'i Miladi 16 Temmuz 622'ye denk gelir; bu tarih takvim epoch'udur.
Aşure günü ne zaman?
Aşure günü Muharrem ayının 10. günüdür; bu gün Müslümanlar tarafından oruç tutulan ve aşure tatlısı pişirilerek paylaşılan bir dini gündür. 2026 yılında 10 Muharrem 1448'e denk gelen tarih 25 Haziran 2026 (Perşembe)'dir. Aşure 33 Miladi yılda tüm mevsimleri dolaşır; geçmişte Ocak-Şubat aylarında, gelecekte yaza ve sonbahara doğru kayacaktır.
Cuma günü Hicri takvimde özel midir?
Evet, Cuma günü İslam'da haftanın en faziletli günü olarak kabul edilir; Cuma namazı farz ibadetlerden biridir. Hicri takvim haftalık döngüsü Miladi takvimle aynıdır (Cumartesi-Pazar-Pazartesi-Salı-Çarşamba-Perşembe-Cuma). Aracımız her tarih dönüşümünde Hicri tarihin haftanın hangi gününe denk geldiğini de gösterir; Mevlid ve Cuma akşamları planlamak için kullanışlıdır.
Mevlid Kandili 2026'da ne zaman?
Mevlid Kandili Hz. Muhammed'in doğum yıldönümü olarak Rebiulevvel ayında kutlanır. Diyanet 2026 dini günler listesinde 11 Rebiulevvel 1448'e denk gelen Miladi tarih 24 Ağustos 2026 (Pazartesi) olarak verilmiştir. Türkiye'de Mevlid programları camilerde okunur, lokum/şerbet ikram edilir; Diyanet bu geceyi "beş mübarek kandil" arasında sayar.
Arefe günü nedir?
Arefe günü, Kurban Bayramı'nın bir gün öncesi (9 Zilhicce) olarak kutlanır; bu gün hacı adayları Mekke'de Arafat Dağı'nda vakfeye dururlar. 2026 Kurban Bayramı arefesi 26 Mayıs 2026 (Salı)'dır. Arefe günü oruç tutmak sevap kabul edilir; aynı zamanda Türkiye'de yarım gün (öğleden sonra) resmi tatildir, kamu kurumları erken kapanır.
Hicri tarih nasıl yazılır?
Hicri tarih yazımında uluslararası format 'yıl/ay/gün H' veya 'gün Ay-Adı yıl H' biçimindedir. Örnek: 21 Mayıs 2026 Miladi karşılığı 4 Zilhicce 1447'dir; '04 Zilhicce 1447 H' veya '1447/12/04' olarak yazılır. Türkiye'de Diyanet kullanımında 'Hicri 1447' biçiminde de geçer; 'H' kısaltması Hicret yılını ifade eder.
Yasal Uyarı
Bu hesaplama aracı yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Hicri-Miladi dönüşüm Kuwaiti (Borkowski) algoritması ile yapılır ve gerçek Diyanet tablosuna göre ±1 gün sapma gösterebilir. Resmi dini günler, Ramazan, Bayram ve Kandil tarihleri için Diyanet İşleri Başkanlığı'nın resmi takvimi (diyanet.gov.tr) esastır. HepHesapla.com, sonuçların kullanımından doğacak zararlardan sorumlu tutulamaz.