Gebelik Haftası ve Doğum Tarihi Hesaplama 2026

Gebelik Haftası Nasıl Hesaplanır?

Gebelik haftası hesaplama, son adet kanamasının ilk gününden (SAT) bugüne kadar geçen tam hafta ve gün sayısını veren bir referanstır; tıpta buna gestasyonel yaş denir. Bilinmesi gereken en önemli husus, hekimlerin gebeliği döllenme tarihinden değil, son adet tarihinden itibaren saymasıdır; çünkü döllenme genelde net olarak bilinmez ama adet tarihi büyük çoğunlukla bilinir. Bu nedenle tıbbi olarak "8 haftalık gebe" denen kadın, gerçekte yaklaşık 6 haftalık bir embriyo taşır.

Normal bir gebelik 40 hafta (280 gün) sürer ve Naegele kuralı ile tahmini doğum tarihi (TDT) hesaplanır: SAT + 280 gün = TDT. Bu kural 1812'de Alman jinekolog Franz Karl Naegele tarafından sistemleştirilmiş olup klinikte son adet tarihine dayalı ilk tahmin için kullanılan yaygın referanstır. Aracımız ayrıca trimester (üçaylık dönem) bilgisi, doğuma kalan gün-hafta ve gebelik tamamlanma yüzdesini gösterir.

• Naegele Kuralı

  Naegele kuralı (1812), Alman jinekolog Dr. Franz Karl Naegele tarafından geliştirilmiştir ve obstetrikte 200 yılı aşkın süredir kullanılan yaygın bir tahmin yöntemidir. Formül: TDT = SAT + 280 gün (40 hafta). Kuralın varsayımları: kadının düzenli 28 günlük adet döngüsü olması ve ovülasyonun 14. günde gerçekleşmesi. Bu varsayımlar karşılandığında hassasiyet ±1 hafta civarındadır. Düzensiz adet döngüsü veya bilinmeyen SAT durumunda ultrason ile düzeltme yapılır.

  Gebelik Haftası (Bugün − Son Adet Tarihi) ÷ 7 = Gebelik Haftası

  Naegele Kuralı (TDT) SAT + 280 gün = Tahmini Doğum Tarihi

• Trimester Sistemi

  Gebelik üç eşit dönem (trimester) halinde takip edilir. 1. Trimester (1-12. hafta): Organogenez (organ oluşumu), düşük riski, bulantı/yorgunluk; ilk ultrason ve ikili tarama testi yapılır. 2. Trimester (13-27. hafta): Hızlı bebek büyümesi, bebek hareketleri hissedilmesi (16-22. hafta), ayrıntılı ultrason (18-22. hafta), şeker yükleme testi (24-28. hafta). 3. Trimester (28-40. hafta): Doğuma hazırlık, sık hekim kontrolü, NST takibi ve doğum planlaması.

• Düzensiz Adet Döngüsü

  Naegele kuralı 28 günlük döngü varsayımına dayanır. Adet döngünüz farklıysa ovülasyon tahmini şu formülle yapılır: SAT + (döngü uzunluğu - 14) gün. Örnek: 35 günlük döngüde ovülasyon 21. gündedir ve TDT yaklaşık 1 hafta gecikir. 21 günlük döngüde ovülasyon 7. gündedir, TDT 1 hafta öne gelir. Düzensiz adet (her ay farklı uzunlukta) olan kadınlarda mutlaka 8-13. haftada ultrason CRL ölçümü ile doğrulama yapılmalıdır.

• Tahmini Doğum Tarihi (TDT) Ne Kadar Doğru?

  TDT yalnızca bir referans noktasıdır; kesin bir doğum günü garantisi vermez. Geniş çaplı klinik çalışmalar, bebeklerin yalnızca yaklaşık %5'inin tam TDT'de doğduğunu göstermiştir. Bebeklerin %80'i ±2 hafta aralığında doğar ve bu aralık tıbben "term doğum" olarak kabul edilir. Bu nedenle TDT'ye psikolojik olarak fazla bağlanmamak önemlidir; planlama yaparken ±2 haftalık esneklik bırakın. Hekiminiz 41. haftadan sonra postterm takibine alacaktır.

• Ultrason ile Doğrulama

  Erken gebelikte CRL (Crown-Rump Length — baş-popo mesafesi) ölçümü, gebelik yaşını belirlemenin en hassas yöntemidir. 8-13. haftada yapılan ultrasonda CRL milimetre cinsinden ölçülür ve standart embriyometri tablolarıyla karşılaştırılır; ±5-7 gün hassasiyetle gerçek gebelik yaşını verir. Eğer SAT'a göre hesaplanan yaş ile CRL ölçümü 7 günden fazla farklıysa TDT, CRL'ye göre güncellenir (ACOG ve TJOD önerisi). 14. haftadan sonra CRL hassasiyeti azalır.

• Erken ve Geç Doğum Tanımları

  WHO ve Amerikan Jinekologlar Derneği (ACOG) sınıflandırması: Term (zamanında) doğum 37 hafta 0 gün ile 41 hafta 6 gün arası; içinde "erken term" (37-38 hf), "tam term" (39-40 hf), "geç term" (41 hf) alt grupları vardır. Preterm (erken) doğum 37. haftadan önceki doğumlardır ve neonatal komplikasyon riski taşır. Postterm (geç) doğum 42 hafta ve sonrasıdır; plasenta yetmezliği riski nedeniyle 41. hafta sonunda indüksiyon önerilir. Aracımız 42 haftayı aşan gebeliklerde uyarı verir.

Gebelik Haftası — Ay — Trimester Tablosu

Kaynak: ACOG (American College of Obstetricians and Gynecologists) gebelik takvimi.

Sıkça Sorulan Sorular

• Naegele kuralı doğru mu?

  Naegele kuralı, 1812'de Alman jinekolog Dr. Franz Karl Naegele tarafından geliştirilmiştir ve halen dünya genelinde standart obstetrik referans olarak kullanılır. Formül basittir: Son adet tarihinin (SAT) ilk gününe 280 gün (40 hafta) eklenir. Düzenli 28 günlük adet döngüsü olan kadınlarda ±1 hafta hassasiyetle çalışır. Klinikte ilk tahmin olarak kullanılır; gebelik haftası gerektiğinde ultrason ölçümüyle güncellenir. Ancak düzensiz adet döngüsü, geç ovülasyon veya bilinmeyen SAT durumunda kesinlik düşer; bu nedenle 8-13. haftada yapılan ultrason CRL ölçümü ile doğrulanması önerilir.

• Hangi hafta kaç ay?

  Klinik pratikte gebelik "ay" yerine "hafta" olarak takip edilir; çünkü her ay farklı sayıda gün içerir ve 40 haftalık standart gebelik 9 ay 7 günlük takvim ayına denk gelir. Yine de pratik bir karşılaştırma: 1. ay = 1-4. hafta, 2. ay = 5-8. hf, 3. ay = 9-13. hf (1. trimester sonu), 4. ay = 14-17. hf, 5. ay = 18-22. hf, 6. ay = 23-27. hf (2. trimester sonu), 7. ay = 28-31. hf, 8. ay = 32-35. hf, 9. ay = 36-40. hf (term doğum). Aracımız ve hekiminiz haftayı esas alır.

• Trimester ne demek?

  Trimester, gebeliğin üç eşit üçaylık döneme bölünmüş halidir. 1. trimester (1-12. hafta) embriyonun organlarının oluştuğu kritik dönemdir; bulantı, yorgunluk ve düşük riski en yüksektir. 2. trimester (13-27. hafta) genellikle "altın dönem" olarak adlandırılır; bebek hareketleri (16-22. hf arası) hissedilir, ayrıntılı ultrason yapılır. 3. trimester (28-40. hafta) bebeğin hızla büyüdüğü, doğuma hazırlık aşamasıdır; her hafta hekim kontrolü gerekir. Her trimesterin kendine özgü tetkikleri (üçlü tarama, şeker yükleme, NST) vardır.

• Tahmini doğum tarihinde doğum olur mu?

  Hayır, tahmini doğum tarihi (TDT) yalnızca bir referans noktasıdır. Bebeklerin yalnızca yaklaşık %5'i tam TDT'de doğar. Bebeklerin %80'i TDT'den 2 hafta önce ile 2 hafta sonra arasında doğar; bu aralık tıbben "term doğum" (37-42. hafta) olarak kabul edilir. 37. haftadan önce yapılan doğum "preterm" (erken), 42. haftadan sonra yapılan doğum ise "postterm" (geç) olarak adlandırılır. Postterm gebelikler plasenta yetmezliği riski nedeniyle 41. haftadan sonra yakın takibe alınır.

• Düzensiz adet döngüsünde nasıl hesaplanır?

  Naegele kuralı düzenli 28 günlük adet döngüsünü varsayar ve ovülasyonun 14. günde gerçekleştiğini kabul eder. Adet döngünüz 28 günden farklıysa (örn: 35 gün) ovülasyon daha geç olur (35-14=21. günde) ve döllenme tarihi kayar; bu durumda TDT yaklaşık 1 hafta gecikir. Aracımız döngü uzunluğunuza göre döllenme tarihini ayarlar. Ancak en güvenilir yöntem 8-13. haftada yapılan baş-popo mesafesi (CRL) ölçümüdür; bu ultrason ±5-7 gün hassasiyetle gerçek gebelik haftasını verir. Adet tarihiniz bilinmiyorsa veya çok düzensizse mutlaka kadın doğum hekimine başvurun.

• Gebelik kaç hafta sürer?

  Standart gebelik son adet tarihinden itibaren 40 hafta (280 gün) sürer. Tıbben 37-42. hafta arası "term doğum" kabul edilir; 37. haftadan önce preterm (erken doğum), 42. hafta sonrası postterm olarak adlandırılır. Çoğul gebeliklerde (ikiz, üçüz) ortalama gebelik süresi daha kısa olur (35-37. hafta).

• Gebelik haftası ile fetal hafta arasındaki fark?

  Gebelik haftası son adet tarihinden (SAT) itibaren sayılır; obstetri ve aracımız bunu kullanır. Fetal hafta ise döllenme/konsepsiyon anından itibaren sayılır ve gebelik haftasından yaklaşık 2 hafta küçüktür. Yani 10. gebelik haftası ≈ 8. fetal hafta. Hekimler ve ultrason hep gebelik haftasını esas alır.

• Gebelik haftası nasıl artırılır?

  Gebelik haftası matematiksel olarak artırılamaz — sadece zamanın geçmesiyle ilerler. Ancak erken doğum riskini azaltarak gebeliğin tam terme (37-40. hafta) ulaşmasını desteklemek mümkündür: düzenli hekim takibi, dengeli beslenme, folik asit ve demir takviyesi, sigarayı bırakma, stresten kaçınma ve yüksek tansiyon/diyabet kontrolü kritiktir.