Yöntem ve Dayanak
Hesaplama EPDK doğalgaz tarifesi ve BOTAŞ toptan satış fiyatları ile şehir dağıtım şirketi tarifelerine dayanır. Tarifeler her ay güncellenir. Gerçek fatura için dağıtım şirketinizin son tarifesini kontrol edin.
Doğalgaz Faturası Nasıl Oluşur?
Doğalgaz faturası, görünüşte tek bir tutar olarak yansısa da arka planda birbirinden bağımsız birkaç kalemin toplamından meydana gelir. Bu kalemlerin temelini BOTAŞ'ın toptan tarifesi oluşturur; üzerine şehrinizdeki dağıtım şirketinin (İGDAŞ, BAŞKENT, İZGAZ, BURSAGAZ, TORAS gibi) EPDK onaylı sistem kullanım ve hizmet bedelleri eklenerek perakende m³ fiyatı ortaya çıkar. Tüketim bedelinin yanı sıra her ay alınan sabit abonelik bedeli (yaklaşık 12,50 TL), ardından %5 ÖTV (Özel Tüketim Vergisi) ve nihayetinde tüm bu kalemlerin matrahı üzerinden uygulanan %20 KDV faturanızın iskeletini tamamlar. Türkiye'de mesken aboneliklerinde yıllık 1700 m³ eşiği bulunur; bu sınırı aşan tüketim ikinci kademe üst tarifeden faturalanır.
Kış aylarında ısınma amaçlı doğalgaz kullanımı ciddi şekilde artar; ortalama bir hanenin aylık tüketimi kışın 300-500 m³'ü bulurken, yazın yalnızca 30-80 m³'te kalır. Bu nedenle Aralık-Ocak-Şubat aylarında fatura tutarınız yazın 5-10 katına çıkar ve yıllık 1700 m³ sınırı kolaylıkla aşılabilir. ÖTV ve KDV birlikte faturanın yaklaşık %26'sını oluşturur; bu nedenle doğru tüketim alışkanlığı ve evdeki yalıtım/kombi bakımı faturanızda doğrudan etkilidir. Aracımız ile aylık tüketiminizi girerek tüm kalemleri ayrıntılı görebilir, kademeli üst tarifeye girip girmediğinizi anlık olarak kontrol edebilirsiniz.
-
BOTAŞ Tarifesi (Toptan Satış)
BOTAŞ (Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş.), Türkiye'de doğalgazın toptan satış fiyatını belirleyen kamu iktisadi teşebbüsüdür. EPDK tarafından düzenli olarak onaylanan bu tarife, ülke geneli için tek bir baz birim fiyat ortaya koyar. Dağıtım şirketleri bu toptan fiyatın üzerine kendi dağıtım, sistem kullanım ve hizmet bedellerini ekleyerek nihai m³ fiyatını oluşturur. BOTAŞ tarifesi, uluslararası doğalgaz fiyatları, döviz kuru ve devlet sübvansiyonlarına bağlı olarak ayda bir veya daha sık güncellenebilir.
-
Şehir Dağıtım Şirketleri
Türkiye'de doğalgaz dağıtımı 60'tan fazla yerel dağıtım şirketince yürütülür. Büyük şehirlerde en bilinenleri şunlardır: İGDAŞ (İstanbul), BAŞKENT Doğalgaz (Ankara), İZGAZ (İzmir/Kocaeli), BURSAGAZ (Bursa) ve TORAS (Adana/Mersin). Her şirketin EPDK tarafından onaylanmış kendi tarifesi olduğu için aynı m³ tüketiminde İstanbul ile Bursa faturaları arasında 0,05-0,15 TL/m³'lük farklar görülebilir. Aracımız 2026 yaklaşık değerlerle 6 ana grubu kapsar.
-
Kademeli Tarife (Yıllık 1700 m³ Üstü)
EPDK, mesken aboneleri için yıllık 1700 m³'ü aşan tüketimi daha yüksek ikinci kademe tarifeden faturalandıran bir kademeli yapı uygular. Aracımız bu sınırı aylık 141,67 m³ (1700 ÷ 12) olarak normalleştirir: aylık tüketiminizin bu eşiği aşan kısmı yaklaşık 2,85 TL/m³ üst kademe tarifeden hesaplanır. Eşiğin altında kalan kısım ise şehrinizin dağıtım şirketi birim fiyatı (2,40-2,50 TL/m³) üzerinden faturalanır. Kış aylarında bu eşiğin aşılması kaçınılmazdır; bu nedenle Aralık-Şubat faturaları belirgin biçimde yükselir.
Doğalgaz Faturası Formülü (m³ × Birim) + Sabit + ÖTV(%5) + KDV(%20) = Toplam -
ÖTV (%5) ve KDV (%20)
Doğalgaz tüketim ve sabit bedel toplamı üzerinden önce 4760 sayılı ÖTV Kanunu kapsamında %5 Özel Tüketim Vergisi hesaplanır. Bu vergi BOTAŞ ve dağıtım kalemlerinin üstüne eklenerek KDV matrahını oluşturur. Ardından 3065 sayılı Kanun gereği bu matrahın tamamı üzerinden %20 KDV uygulanır. ÖTV ve KDV birlikte faturanın yaklaşık %26'sını meydana getirir; yani 1.000 TL'lik ham bedel için yaklaşık 260 TL vergi ödenir. Vergiler otomatik tahsil edilir ve faturada ayrı satır olarak gösterilir.
Örnek: 100 m³ tüketim, 2,50 TL/m³ 100 × 2,50 = 250 + ÖTV + KDV ≈ ~315 TL -
Kış-Yaz Tüketim Farkı
Türkiye'de doğalgazın ana kullanım alanı mesken ısınması olduğu için tüketim mevsime göre dramatik biçimde değişir. Ortalama bir mesken aboneliği kış aylarında (Kasım-Mart) 300-500 m³/ay tüketirken yaz aylarında (Haziran-Eylül) sadece pişirme ve sıcak su için 30-80 m³/ay yeterli olur. Bu durum kış faturalarınızı yaza göre 5-10 kat artırır. Aralık ve Ocak ayları yıllık tüketimin %25-30'unu tek başına oluşturabilir; bütçenizi planlarken bu mevsimsel dalgalanmayı hesaba katmanız önemlidir.
-
Tasarruf İpuçları (Yalıtım, Kombi, Sıcaklık)
Doğalgaz faturanızı düşürmenin en etkili yolları: (1) Bina ve daire yalıtımı – çatı, dış cephe, çift cam ısı kaybını %40'a kadar azaltır; (2) Yıllık kombi bakımı – brulör, eşanjör ve baca temizliği verimi %15 artırır; (3) Oda sıcaklığını 20-22°C'de sabit tutmak – her 1°C artış faturanın %6-7'sini ekler; (4) Termostatik radyatör vanaları ile odaları ayrı kontrol etme; (5) Geceleri ısıyı 17-18°C'ye düşürmek; (6) Perde ve panjur kullanımı ile pencere kaynaklı ısı kaybını engelleme. Düzenli bakım ve doğru sıcaklık alışkanlığı yıllık tüketimi %20'ye kadar düşürebilir.
Türkiye'nin Büyük Şehir Doğalgaz Dağıtım Şirketleri
| Şehir / Bölge | Şirket | Web Sitesi |
|---|---|---|
| İstanbul | İGDAŞ | igdas.istanbul |
| Ankara | BAŞKENTGAZ | baskentgaz.com.tr |
| İzmir | İZMİRGAZ | izmirgaz.com.tr |
| Bursa | BURSAGAZ | bursagaz.com.tr |
| Kocaeli | İZGAZ | izgaz.com.tr |
| Adana / Mersin | AKSAGAZ | aksagaz.com.tr |
| Kayseri | KAYSERİGAZ | kayserigaz.com.tr |
Tarifeler EPDK onaylı, şehir/bölgeye göre değişir. Güncel birim m³ fiyatları için ilgili şirketin tarife sayfasını kontrol edin.
Doğalgaz Faturasında Vergi ve Ek Kalemler
| Kalem | Oran / Tutar |
|---|---|
| ÖTV (Özel Tüketim Vergisi) | %5 |
| KDV (ÖTV dahil tutar üzerinden) | %20 |
| Abonelik / Sabit Bedel (aylık) | ~12,50 TL (şirket bazlı) |
| Mesken İkinci Kademe (yıllık 1700 m³ üstü) | Daha yüksek birim fiyat |
Kaynak: EPDK Doğalgaz Piyasası Yönetmeliği, ÖTV Kanunu, KDV Kanunu.
Sıkça Sorulan Sorular
Doğalgaz faturası nasıl hesaplanır?
Doğalgaz faturası, aylık tüketilen m³ miktarının şehrinizin dağıtım şirketi tarafından uygulanan birim m³ fiyatıyla çarpılmasıyla başlar. Üzerine her ay sabit olarak alınan abonelik/sabit bedel (yaklaşık 12,50 TL) eklenir; bu ara toplam üzerinden önce %5 ÖTV hesaplanır, ardından ÖTV dahil tüm matrah üzerinden %20 KDV uygulanır. Mesken aboneliğinde yıllık 1700 m³ üstü tüketimde ikinci kademe daha yüksek birim fiyattan faturalanır.
Doğalgaz birim fiyatı şehre göre neden değişir?
Doğalgazın toptan satış fiyatı BOTAŞ tarafından tek tarife olarak belirlense de perakende m³ fiyatı, her ildeki dağıtım şirketinin (İGDAŞ, BAŞKENT, İZGAZ, BURSAGAZ, TORAS vb.) EPDK onayı ile aldığı dağıtım, sistem kullanım ve hizmet bedellerine göre farklılaşır. Bu nedenle İstanbul'da İGDAŞ ile İzmir'de İZGAZ tarifesi arasında 0,05-0,15 TL/m³ fark görülebilir.
Kademeli doğalgaz tarifesi nedir?
EPDK, mesken aboneleri için yıllık 1700 m³'ü aşan tüketimi daha yüksek ikinci kademe tarifeden faturalandıran iki kademeli bir yapı uygular. Aracımız bu sınırı aylık 141,67 m³ (1700 ÷ 12) olarak normalleştirir; eşiği aşan kısım yaklaşık 2,85 TL/m³ üst kademeden, eşik altı ise şehrinizin 2,40-2,50 TL/m³ tarifesinden hesaplanır. Kış aylarında bu eşik kolaylıkla aşılır.
Kış ve yaz tüketimi neden bu kadar farklı?
Doğalgazın ana kullanımı Türkiye'de ısınma olduğu için kış (Kasım-Mart) aylarında bir mesken 300-500 m³/ay tüketebilirken yaz (Haziran-Eylül) aylarında yalnızca pişirme ve sıcak su için 30-80 m³/ay yeterli olur. Yani kış faturanız yaz faturanızın 5-10 katı olabilir. Aralık ve Ocak ayları genellikle yıllık tüketimin %25-30'unu tek başına oluşturur.
Doğalgaz faturamı nasıl düşürebilirim?
En etkili tasarruf yöntemleri: (1) Bina ve daire yalıtımı – ısı kaybını %40'a kadar azaltır; (2) Yıllık kombi bakımı – verimi %15 artırır; (3) Oda sıcaklığı 20-22°C – her 1°C artış faturanın %6-7'sini ekler; (4) Termostatik vanalar; (5) Geceleri 17-18°C; (6) Perde ve panjur ile ısı kaybını engelleme. Düzenli bakım ve doğru sıcaklık alışkanlığı yıllık tüketimi %20'ye kadar düşürebilir.
100 m³ doğalgaz kaç TL?
2026 yılında 100 m³ aylık tüketim için ortalama mesken faturası, dağıtım şirketine göre değişmekle birlikte yaklaşık 300-330 TL civarındadır. İstanbul'da İGDAŞ tarifesi (~2,42 TL/m³), Ankara'da BAŞKENTGAZ tarifesi (~2,45 TL/m³) baz alındığında %5 ÖTV ve %20 KDV dahil tutardır.
Doğalgaz sayacı endeksi nasıl okunur?
Mekanik sayaçlarda siyah rakamlar m³ tam sayısı, kırmızı rakamlar ondalık (litre) kısımdır. Faturalamada sadece siyah rakamlar dikkate alınır. Yeni dönemde okunan endeksten önceki ay endeksini çıkararak aylık tüketim m³ bulunur. Akıllı sayaçlarda LCD ekrandan doğrudan okunur.
Doğalgaz faturasında ÖTV ve KDV nedir?
ÖTV (Özel Tüketim Vergisi) doğalgaz tüketimi üzerinden %5 oranında alınır ve fatura ara toplamına eklenir. Ardından ÖTV dahil matrah üzerinden %20 KDV uygulanır. Yani 100 TL'lik bir tüketim için yaklaşık 26 TL vergi ödenir. Vergiler toplam faturanın %21'ini oluşturur.
Yasal Uyarı
Bu araç yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Hesaplama sayfada belirtilen varsayılan dağıtım/tarife değerleri ve kullanıcı girişlerine dayanır; doğalgaz birim bedeli, sabit bedel ve vergi kalemleri dönemsel olarak değişebilir. Nihai fatura için dağıtım şirketinizin ve EPDK/BOTAŞ duyurularının güncel tarifelerini kontrol edin. HepHesapla.com, sonuçların kullanımından doğacak zararlardan sorumlu tutulamaz.